Бизнес-аналитик Абзал Нарымбетов мәлімдейді:
«Әлемдегі орнатылған атом электр қуатының 70%-ын небәрі бес мемлекет бақылайды. АҚШ – 97 ГВт, 94 реактор: атом энергетикасына ерте инвестиция салған, үздіксіз жаңғырту жүргізіп отырған жетекші ел. Франция – 63 ГВт, 57 реактор: «атом энергетикасының маманы», қазба отынына тәуелділігі төмен. Қытай – 55 ГВт, 57 реактор: жаңа буын технологияларын дамытып, негізінен ішкі нарықта белсенді құрылыс жүргізіп жатыр. Ресей – 27 ГВт, 36 реактор: технологиялық тұрғыда дамыған әрі экспортқа бағытталған ойыншы. Оңтүстік Корея – 26 ГВт, 26 реактор: ықшам әрі тиімді үлгіге ие ел. Алайда міндетті түрде атап өтуге тиіс негізгі «шикізаттық» ойыншы бар — ол Қазақстан. Бүгінде әлемдік уран өндірісінің 40%-дан астамы біздің еліміздің үлесінде. Ал барланған уран қорының 14%-ы Қазақстанда. Қазақстанда өз атом электр станциясын салу туралы шешім қабылданған, алғашқы энергоблок шамамен 2035 жылға қарай «Росатоммен» бірлесіп, ал кейінгі екінші және үшінші блоктар қытайлық әріптеспен жүзеге асырылмақ. Қазақстан енді тек шикізат экспорттаушы деңгейінен әлемдік атом энергетикасының толыққанды қатысушысына айналуда. Бұл – тек технологиялық емес, энергетикалық әртараптандыру мен геоэнергетикалық мәртебемізді күшейтуге бағытталған стратегиялық қадам», – деп қорытындылайды сарапшы.
Евразия24 пікірі:
Оптимизмнің болғаны дұрыс, бірақ ел әлеуетіне тек шикізаттық тұрғыдан баға берілген сәтте қуанышқа да абай болу керек. Әлем тарихында табиғи ресурстарға арқа сүйеген мемлекеттердің соғыс қақтығыстарына жиі тартылғанын білеміз. Ал экономиканың шикізатқа тәуелді болуы әртараптандырудың жеткіліксіздігімен қатар жүреді. Қазақстан мұнымен 20 жылдан астам уақыт күресіп келеді, дегенмен әлі күнге дейін шикізаттық экономика мәртебесінен толық арылған жоқ. Дәлелденген мұнай қоры бойынша әлемде 12-орында болсақ та, экономикалық күрделілік индексі бойынша ілгерілеу өте баяу. Сондықтан уран қорын ядролық державалар қатарына жол ашатын мүмкіндік ретінде қарастыруға асықпау керек. Тіпті жоспарланған үш ядролық энергоблок салынған күннің өзінде, Қазақстан атом энергетикасын ондаған жыл бұрын игерген елдерді қуып жетуі екіталай. Ал әлем назары бізге шикізат көзі ретінде аударылатыны сөзсіз. Біз үшін басты назар әлі де нарық ахуалында, өйткені бюджет шығысының айтарлықтай бөлігі табиғи ресурстар экспортынан түсетін табысқа тәуелді күйінде тұр.
