Минск. 11 желтоқсан. ИНТЕРФАКС – Литва премьер-министрі Инга Ругинене тасымалдаушылар тарапынан жасалып жатқан наразылықтар аясында Беларусь аумағында арнайы тұрақтарда ұсталып тұрған жүк көліктеріне байланысты компанияларға өтемақы беру мәселесі қаралмайтынын мәлімдеді.
«Беларусь аумағында көліктердің ұсталып, кейін шекара маңындағы арнайы тұрақтарға қойылуына байланысты шығындарды Литва үкіметі өтемейді», – деді Ругинене Литва ұлттық радио және теледидар порталы (LRT) келтірген мәлімдемесінде.
Оның айтуынша, көліктерді ұстау әрекеттері Беларусь тарапының бастамасы болғандықтан, өтемақыны сол елден талап ету орынды.
Ругинене сондай-ақ, «жүк көліктерінің ұсталуына қарамастан, тасымалдаушылар Беларуське және Беларусьтен белсенді түрде қозғалысты жалғастырып жатыр», – деп атап өтті. Оның мәліметінше, шекара ашылғаннан кейін жүк көліктерінің шекарадан өту көрсеткіші айтарлықтай артқан. Сонымен қатар, Литваның ұлттық автотасымалдаушылар қауымдастығы – Linava – Беларусь аумағында ұсталды деп мәлімдеген көліктердің бір бөлігі қайтадан шекаралық бағыттарда жұмыс істеп жатқанын айтты. «Біздегі ақпаратқа сәйкес, Беларусьте тәркіленді деп танылған көліктердің бірқатары Литва аумағында қозғалып жүр және қайта Беларуське өтіп жатыр», – деді премьер-министр.
6 желтоқсан күні Вильнюсте өткен наразылық акциясы барысында литвалық жүк тасымалдаушылар үкіметтен арнайы тұрақтарда қалған көліктерді қайтару бойынша нақты жоспар ұсынуды немесе өтемақы механизмін жариялауды талап етті.
Linava қауымдастығының дерегі бойынша, қазіргі уақытта Беларусь аумағында Литваға тиесілі шамамен 4 мың жүк көлігі, оның ішінде 1 250-ге жуық тіркемелі көлік қалып отыр. Алайда LRT хабарлауынша, мемлекеттік органдармен келіссөздер кезінде бұл сан 488 көлік деп көрсетілген. Литва Қаржы министрлігіне қарасты Кеден департаменті жүргізген мониторинг нәтижесі бойынша, Беларусьтегі арнайы тұрақтарда қазіргі уақытта 185 литвалық жүк көлігі мен тіркемесі орналасқан.
Литва мен Беларусь арасындағы жағдай қазан айында шиеленісе түсті. Сол кезде Литва билігі Беларусьтен ел аумағына заңсыз тасымалданған темекі өнімдерінің артқанына байланысты шекарадағы бақылау-өткізу пункттерін қараша айының соңына дейін жабу туралы шешім қабылдады. Контрабандистер жүктерді тасымалдау үшін метеозондтарды пайдаланған, бұл Вильнюс әуежайының жұмысын үзіп тастаған жағдайлармен қатар жүрді.
Шекараның жабылуы салдарынан Беларусь аумағында Литваға өте алмай қалған жүк көліктерінің саны айтарлықтай артты (Беларусь тарапы шамамен 1 800 көлік туралы хабарлаған). Бастапқыда Беларусь билігі олардың қозғалысына шектеу қойып, кейін жүргізушілерге елден шығуға рұқсат бергенімен, көліктерді арнайы тұрақтарда қалдырған. Осы жағдайға байланысты Литва үкіметі шекараны мерзімінен бұрын қайта ашу туралы шешім қабылдады — бұл шара 20 қараша күні түнде іске асырылғанымен, мәселе түбегейлі шешілген жоқ. Минск бұл мәселені шешу үшін дипломатиялық деңгейде келіссөз жүргізуді талап етіп отыр.
Беларусь президенті Александр Лукашенконың айтуынша, Литва аумағына метеозондтар арқылы контрабандалық темекі тасымалын ұйымдастырып отырған – литвалықтардың өздері. Олар темекіні Беларусьтегі фабрикалардан сатып алып, кейін Нидерланд, Ұлыбритания және ЕО-ның басқа елдеріне сатады деп мәлімдеген.
