Астана. 4 желтоқсан. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Парламенті Сенаты бейсенбі күнгі жалпы отырыста Мәжіліс мақұлдаған «Әкімшілік әділет, нормашығармашылық және заң көмегін ұйымдастыру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын екінші оқылымда қабылдады.
Осылайша, заң Парламент тарапынан толық қабылданып, Мемлекет басшысының қол қоюына жіберілді.
Сенаттың конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетінің қорытындысына сәйкес, заң жобасының негізгі мақсаты – Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (ӘРПК) нормаларын жетілдіру, Азаматтық процестік кодекстің (АПК) жекелеген санаттарын әкімшілік әділет саласына көшіру, сондай-ақ адвокаттар, нотариустар, жеке сот орындаушылары және сот сарапшыларының кәсіби қызметін құқықтық реттеу.
Заңда Үкіметке мемлекеттік органдар мен ұйымдар арасындағы дауларды шешу бойынша өкілеттік беріліп отыр. Мұндай даулар енді ӘРПК нормаларына сәйкес, сотқа дейінгі тәртіппен және Үкімет регламенті аясында қаралады. Бұл тәсіл сот жүктемесін азайтуға, мемлекеттік аппарат арасындағы тиімді өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге және мемлекеттік органдардың ведомстволық бақылауын оңтайландыруға бағытталған.
Мысалы, егер бір мемлекеттік орган басқа органның шешімімен келіспесе, ол жоғары тұрған органға әкімшілік шағым түсіре алады. Ал егер ол шешіммен де келіспесе, онда Үкімет аппаратына жүгінуге құқылы болады.
Сонымен қатар, әкімшілік рәсімдердің тәртібін жетілдіруге қатысты бірқатар өзгерістер мен толықтырулар қарастырылған. ӘРПК-ге енгізілген өзгеріске сәйкес, әкімшілік орган немесе лауазымды тұлға бұрын қаралған және оның негізінде әкімшілік рәсім аяқталған бірдей мазмұндағы өтініштер бойынша жауап берместен қайтаруға құқылы. Сондай-ақ, әкімшілік органға, оның қызметкерлеріне немесе лауазымды тұлғаларға тіл тигізетін сөздер бар өтініштер де тіркеуден кейін кері қайтарылады.
Адвокаттардың кәсіби стандарттарын арттыру, олардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету және құқық үстемдігі қағидаттарына сай процессуалдық құқықтарын қорғау мақсатында «Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» заңға түзетулер енгізіледі. Атап айтқанда, адвокаттық қызмет лицензиясынан айыру тәртібі нақтыланып, әділет органдары мен адвокаттар алқаларының өкілеттіктері арасындағы қайталанушылық жойылады.
Бұл өзгерістер адвокатураның кәсіби дербестігі мен мемлекеттік бақылау арасындағы теңгерімді сақтауға, адвокаттарды мемлекеттік құпияға қатысу рұқсатымен қамтамасыз етудегі тәртіпті басқа сот процесіне қатысушылармен біріздендіруге және әділет органдарының әкімшілік жүктемесін азайтуға бағытталған.
