Atameken Business хабарлайды: Энергетика министрлігі 2030 жылға дейін көмір генерациясын дамыту жөніндегі Ұлттық жоспардың жобасын ұсынды. Құжатты іске асырудың алдын ала жалпы құны 8 трлн теңгеден асады деп бағаланып отыр. Жобаның негізгі мақсаттары төмендегідей:
- Жаңа қуат көздері: жалпы қуаты 7,6 ГВт болатын электр станцияларын салу және жаңғырту көзделген. Тізімге алты нысан енгізілген, олардың қатарында Екібастұз МАЭС-3, сондай-ақ Курчатов, Көкшетау, Семей, Өскемен және Жезқазған қалаларындағы станциялар бар;
- Жаңғырту: қолданыстағы станцияларды техникалық тұрғыдан жаңарту, соның ішінде Екібастұз МАЭС-2 мен Ақсу МАЭС;
- Экология: энергетикалық қауіпсіздікті сақтай отырып, зиянды шығарындыларды азайту мақсатында «таза көмір» технологияларын енгізуге басымдық беру;
- Инфрақұрылым: жоспар көмір өндіру көлемін ұлғайту және оны тасымалдауға арналған теміржол желілерін дамыту шараларымен үйлестіруді талап етеді.
Инвестиция тарту үшін тендерлік рәсімдер мен инвестициялық келісімдер тетіктері пайдаланылмақ. Сонымен қатар құжатта сала қызметкерлерін тұрғын үймен қамтамасыз етуге бағытталған әлеуметтік шаралар қарастырылған. Жоба мүдделі тараптармен талқыланғаннан кейін нақтыланады.
Евразия24 пікірі:
2030 жылға дейінгі кезеңге арналған бұл жоба аса қымбат болып отыр. Мемлекеттік бюджет мұндай жүктемені көтере алмайтыны анық, ал квазимемлекеттік сектор жаңа бастамаларсыз-ақ қарызға батқан. Егер есеп жеке инвесторларға артылса, олар тек тарифтің кепілді деңгейі мен салынған қаражаттың қайтарымы нақты қамтамасыз етілген жағдайда ғана келеді. Бұл, өз кезегінде, тұтынушылар үшін тарифтердің одан әрі өсуіне алып келетіні белгілі. Сонымен бірге Қазақстан 2060 жылға қарай көміртекті бейтараптыққа қол жеткізу жөніндегі мақсатын ресми түрде сақтап отыр. Ал пайдалану мерзімі 40–50 жылға созылатын жаңа көмір электр станцияларының бұл стратегиялық мақсатпен қалай үйлесетіні әзірге нақты түсіндірілген жоқ. Әрине, көміртекті бейтараптық — ұзақмерзімді міндет, ал электр энергиясына деген қажеттілік бүгін туындап отыр. Көмірге басымдық берілуінің бірнеше себебі бар. Біріншіден, ол – ең арзан отын. Екіншіден, елді толық газдандыру әзірге жоспар деңгейінде ғана. Үшіншіден, атом электр станциялары жақын арада іске қосылмайды. Төртіншіден, жаңартылатын энергия көздері тұрақсыз әрі жалпы энергия теңгерімінде айтарлықтай үлеске ие емес. Осылайша, көмір энергетикасы энергия тапшылығын қысқа мерзімде және ең төмен шығынмен жабудың ең қолжетімді жолы ретінде қарастырылып отыр. Ал декарбонизация және өзге де ұзақмерзімді міндеттер 2060 жылға қарай қайта қаралатын болар. Бұл мәселелерді қазіргі шешім қабылдап отырғандар емес, келешек буын талқылайтын сияқты.
