Atameken Business хабарлауынша, тұрғын үйге сұраныстың төмендеуі қазақстандықтардың БЖЗҚ-дағы жинақтарының бір бөлігін пайдалану мүмкіндігінің шектелуімен байланысты ма деген сұраққа Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығы кеңесінің төрайымы Елена Бахмутова Диас Еркіновке берген сұхбатында жауап берді.
Оның айтуынша, қазіргі жағдайда зейнетақы жинақтары жылжымайтын мүлік нарығына елеулі ықпал ететін негізгі тетік ретінде қарастырылмайды. «Жылжымайтын мүлік нарығындағы ахуалға қатысты пікір білдірген сарапшылар нарықтың біртіндеп баяулап келе жатқанын атап өтті. Өздеріңіз түсінгендей, бұл құбылыстың зейнетақы жинақтарымен тікелей байланысы жоқ. Сондықтан алдағы уақытта да осы үрдіс жалғасса, оған бірнеше фактордың жиынтығы әсер етеді деп айтуға болады. Ал зейнетақы жинақтарын пайдалану шектерінің қайта қаралуын негізгі себеп ретінде қарастыру дұрыс емес. Бұл жерде уақыт жағынан сәйкес келгенімен, себеп-салдарлық байланыс айқын байқалмайды», – деді Елена Бахмутова. Оның пікірінше, тұрғын үй нарығына әсер етіп отырған негізгі факторлардың бірі – ипотекалық несиелердің қымбат болуы. «Реттеуші тарапынан мөлшерлемені төмендету мәселесі қарастырылған болатын. Алайда құрылыс нарығындағы қазіргі үрдістерді ескере отырып, бұл бастаманы әзірге іске асырмау туралы шешім қабылданды. Тиісті норманы енгізу мерзімі 2027 жылдың 1 қаңтарына дейін шегерілді. Сонымен қатар бірқатар жеңілдіктер де қарастырылды. Егер қарыз сомасының кепілдегі тұрғын үй құнына қатынасы жоғары болса, мұндай қарыздар бойынша мөлшерлеме 25 пайыз деңгейінде белгіленеді. Ал қарыз көлемінің кепіл құнына қатынасы төмен болған жағдайда мөлшерлеме 20 пайыз болады», – деді ол.
Еуразия24 пікірі:
Қазақстандағы жылжымайтын мүлік нарығының түрлі экономикалық өзгерістерге қаншалықты сезімтал екені туралы пікірлердің өз орны бар. Алайда, біздіңше, негізгі мәселе тұрғын үйдің қолжетімділігі ең алдымен қаржы ресурстарының құнымен тікелей байланысты екендігінде. Жылдық мөлшерлемесі 20–25 пайыз болатын ипотеканы қолжетімді қаржылық құрал деу қиын. Мұндай жағдайда қарыз алушы несие мерзімі аяқталғанға дейін тұрғын үйдің құнынан бірнеше есе артық қаражат төлеуі мүмкін. Сондықтан адамдар үнемі күрделі таңдау алдында қалады: қолайлырақ шарттарды күткен дұрыс па, әлде кейін жағдай одан әрі қиындай түсе ме? Елімізде тұрғын үй нарығының көптеген қатысушылары мемлекеттік қолдауға бейімделген жүйе қалыптасқан. Ал орташа және жоғары табысы бар қазақстандықтар мұндай қолдаудың аясынан тыс қалып отыр. Құрылыс саласы сұранысты ынталандыруға бағытталған жеңілдетілген бағдарламаларға, субсидияланған ипотекаға және өзге де мемлекеттік қолдау тетіктеріне сүйенеді.Банктер де ұзақ мерзімді әрі төмен мөлшерлемелі ипотекалық өнімдер арқылы бәсекелескеннен гөрі, тұтынушылық несиелерден, бөліп төлеу қызметтерінен және бөлшек қаржы өнімдерінен жоғары табыс табуға дағдыланған. Табысы төмен азаматтардың коммерциялық ипотекаға қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, олар тұрғын үй мәселесін шешуде мемлекеттік бағдарламаларға арқа сүйеуге мәжбүр. Осындай жағдайда тұрғын үй бағасының үздіксіз өсу үрдісі қалай тоқтайды деген сұрақ туындайды. Өйткені нарықтағы сұранысты қолдауға бағытталған мемлекеттік шаралар бағаның өсуіне де жанама түрде ықпал етуі мүмкін.
