Сарапшы Олжас Байділдиновтың мәліметінше: «КТК-ға жасалған шабуылдардың салдарынан Қазақстан 2026 жылғы шілдеде шамамен 700 млн АҚШ доллары көлеміндегі кірістен айырылды. Қазақстанның мұнай-газ саласына маманданған Reuters агенттігі дереккөздерге сілтеме жасап, шілде айында елдегі мұнай және газ конденсатын өндіру көлемі маусыммен салыстырғанда 14%-ға төмендегенін хабарлады. 2026 жылы шілдеде мұнай мен газ конденсатын өндіру көлемі 7,6 млн тоннаны (тәулігіне 1,85 млн баррель), ал маусым айында 8,6 млн тоннаны (тәулігіне 2,16 млн баррель) құрады. Жекелеген күндері өндіріс көлемінің төмендеуі 50%-дан асты. Өндірістің қысқаруына, сарапшының пікірінше, Каспий құбыр консорциумы (КТК) танкерлері мен инфрақұрылымына жасалған ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылдары себеп болды. 2025 жылы Қазақстанда мұнай өндірудің орташа айлық көлемі 8,3 млн тоннаны құраған. Былтыр қараша айында КТК-ға жасалған шабуыл мен екінші қашықтан тиеу құрылғысының (ВПУ) істен шығуынан кейін өндіріс көлемі қалпына келе бастаған еді. Алайда кейінгі дрон шабуылдары мұнай өндіру көлемінің өсу қарқынына қайтадан кері әсерін тигізді. 2026 жылы шілдеде Brent маркалы мұнайдың орташа бағасы барреліне 87 АҚШ долларын құрады. Соның нәтижесінде Қазақстан шамамен 1 млн тонна көмірсутек өндіре алмай, кемінде 635 млн АҚШ доллары көлеміндегі ықтимал кірістен айырылды. Газ өндіру көлемінің төмендеуін ескергенде, шілде айындағы жалпы шығын 700 млн АҚШ долларынан асады».
Еуразия24 пікірі:
Егер Олжас Байдильдиновтың бағалауы шындыққа жанасатын болса, онда бұл мұнай инфрақұрылымындағы жекелеген іркіліс емес, экспорттық түсімнің жүйелі түрде азаюына алып келген жағдай екенін көрсетеді. Мұндай шабуылдар қарулы қақтығысқа қатыспайтын Қазақстанның ұлттық экономикалық мүдделеріне тікелей зиян келтіруде.
Бір қызығы, бұл мәселеде Сыртқы істер министрлігі мен Энергетика министрлігі отандық дипломатияға тән ұстамды ұстанымнан гөрі қатаңырақ мәлімдеме жасады. Танкерлерге жасалған шабуылдардан кейін СІМ азаматтық кемелерге шабуылды дереу тоқтатуға шақырып, мұндай әрекеттер Қазақстан Республикасының экономикалық мүдделеріне қол сұғу екенін мәлімдеді. Осындай ұстанымды Энергетика министрлігі де білдіріп, азаматтық инфрақұрылымға жасалған шабуылдарды жол беруге болмайтын әрекет деп бағалады. Кейін Қазақстан бұл ұстанымын ЕҚЫҰ алаңында тағы да қайталап, ел мұнай экспортының шамамен 90%-ы Каспий құбыр консорциумы арқылы жүзеге асырылатынын еске салды.
Көріп отырғанымыздай, дипломатиялық мәлімдемелердің өзі жеткіліксіз болып отыр. Астананың ресми наразылықтарына қарамастан, шабуылдар жалғасуда. Сондықтан Қазақстанның экономикалық мүдделерін қорғау үшін халықаралық құқықтық және дипломатиялық тетіктерді неғұрлым белсенді пайдалану қажеттілігі туындап отырғаны байқалады.
