ҰҚШҰ мүше мемлекеттер сыртқы істер министрлерінің бірлескен мәлімдемесін жариялады: «2026 жылғы 1 қазанда Нюрнбергтегі Халықаралық әскери трибунал үкімінің жарияланғанына 80 жыл толады. Нюрнберг процесін әзірлеу мен өткізуді халықаралық қоғамдастықтың кәсіби әрі нәтижелі ынтымақтастығының бірегей тәжірибесі деп бағалаймыз. Қоғамдық құрылысы, мәдениеті, дәстүрлері мен тарихи тағдыры әртүрлі мемлекеттер адамзат тарихындағы ең сұмдық соғысты бастағандарды соттап, оларға жаза тағайындау үшін күш біріктірді. (…) Тарихты бұрмалауға бағытталған кез келген әрекетті, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыстың қорытындыларын, сондай-ақ Нюрнбергтегі Халықаралық әскери трибунал барысында тіркелген нацистер қылмыстарының деректерін бұрмалау мен қайта қарау әрекеттерін мүлде қабылдамаймыз әрі үзілді-кесілді айыптаймыз. Тарихи шындықты бұрмалаудың кез келген түрін батыл түрде жоққа шығарамыз. Мұндай қылмыстарды, соның ішінде геноцидті жоққа шығару, қылмыскерлердің әрекеттерін құптау немесе ақтау саясаты қаза тапқандар мен сол зұлматты бастан өткергендердің рухына құрметсіздік танытып қана қоймай, жазасыз қалуға болады деген түсінік қалыптастырып, осындай адамгершілікке жат әрекеттердің қайталануына қолайлы жағдай туғызады деп санаймыз».
Еуразия24 пікірі:
Сыртқы істер министрлері сөз еткен мәселе расында да бар және ол әртүрлі сипатта көрініс табады: нацистердің қылмыстарын жоққа шығарудан бастап, олардың ауқымын төмендетуге, ақтауға немесе жауапкершілікті басқа тараптарға жүктеуге дейін барады.
Мәселен, 2025 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы нацизм мен неонацизмді дәріптеуге қарсы күрес жөніндегі қарарды кезекті рет қабылдады. Құжатты 119 мемлекет қолдады.
2026 жылы ЮНЕСКО Холокост деректерін жоққа шығару, оның ауқымын төмендету және бұрмалау тарихи дезинформацияның бір түрі екеніне жеке назар аударып отыр.
Тарих – саяси жағдайға қарай өзгерте салатын ыңғайлы ұрандардың жиынтығы емес, адамзаттың құжаттармен дәлелденген тарихи негізі. Оны бұрмалауға ұмтылу өткендегі қасіретті оқиғалардың қайталану қаупін арттыруы мүмкін.
ҰҚШҰ-ның ұстанымы анық: нацизмге қатысты ғылыми тұжырымдардың қайта қаралуы мен жаңа зерттеулердің пайда болуы – қалыпты ғылыми үдеріс. Ал құжаттармен дәлелденген қылмыстарды қасақана бұрмалау ХХ ғасырдағы ең ауқымды жаппай қырғынға сыни тұрғыдан баға беру қабілетін жоғалту қаупін туғызады.
