Брюссель. 6 шілде. ИНТЕРФАКС – Еуропа жаздың дәл ортасында, әдетте жерасты газ қоймалары (ЖГҚ) ең жоғары қарқынмен толтырылатын кезеңде, қоймаларға газ айдау көлемін әдейі қысқарту туралы саяси шешім қабылдады. Бұл қадам кейінірек әлемдік нарықта сұйытылған табиғи газдың (СТГ) ұсынысы артады деген үмітпен жасалған.
30 маусымда Еуропалық комиссия жанындағы Газ жөніндегі үйлестіру тобы алдағы қысқы маусымда газбен қамтамасыз ету үшін қоймалардағы қорды 80 пайызға дейін жеткізу жеткілікті екенін мәлімдеді. Сондай-ақ Ормуз бұғазының қайта ашылуы биылғы жылдың соңына қарай әлемдік СТГ нарығындағы қысымды төмендетуі мүмкін екені атап өтілді.
Іс жүзінде бұл шешім бірден әсерін көрсетті. Алдыңғы жеті күнмен салыстырғанда соңғы жеті есептік күнде СТГ импорттық терминалдары арқылы қабылданған газ көлемі 13 пайызға азайды. Сонымен қатар ЖГҚ-ға газ айдау көлемі 4 пайызға қысқарды. Бұл ауа райының салқындап, газбен жұмыс істейтін жылу электр станцияларын алмастыратын жел электр станциялары өндірісінің артқанына қарамастан орын алып отыр.
Сонымен бірге қоймалардағы газ қорын 80 пайыздық межеге жеткізу оңай болмайын деп тұр. Егер газ айдау қарқыны соңғы бес жылдағы орташа деңгейден төмендемесе, жылыту маусымы басталғанға дейінгі қор көлемі шамамен 75 пайызға ғана жетуі мүмкін. Ал биыл газ айдау қарқыны қалыпты деңгейден үнемі төмен болып келеді.
Еуропалық газ инфрақұрылымы операторлары қауымдастығының (GIE) мәліметіне сәйкес, 4 шілдедегі жағдай бойынша Еуропадағы жерасты газ қоймаларының орташа толу деңгейі 50,03 пайызды құрады. Бұл соңғы бес жылдағы орташа көрсеткіштен 15 пайыздық тармаққа төмен. Соңғы бір аптаның өзінде бұл айырмашылық тағы 0,4 пайыздық тармаққа ұлғайған, бұл шамамен бір күндік газ айдау көлеміне тең.
Еуропалық одақтың энергия теңгерімін жаңартылатын энергия көздері де қолдап отыр. WindEurope қауымдастығының дерегінше, 2026 жылдың шілде айының басынан бері жел электр станциялары Еуропадағы электр энергиясына деген сұраныстың орта есеппен 18 пайызын қамтамасыз еткен. Өткен жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 12 пайыз болған.
2025 жылдың басынан бастап Киевтің әрекеттеріне байланысты Ресей газын Украина арқылы Еуропаға тасымалдау тоқтатылды. Бұған қоса, Еуропалық одақ өз тұтынушыларымен қатар Украинадағы нысандарды да газбен қамтамасыз етуге мәжбүр болып отыр.
«Газпром» жеткізетін құбыр газының көлемі азайғандықтан, Еуропа оны сұйытылған табиғи газ импортын ұлғайту арқылы өтеуге тырысуда. 2025 жылдың қорытындысында өңір елдері 109 млн тонна СТГ (қайта газдандырғаннан кейін шамамен 142 млрд текше метр) импорттады. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 28 пайызға көп. Алайда 2026 жылдың шілдесінде импорт өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен үштен бірге азайып отыр. Ай қорытындысында СТГ импорты 6,2 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін, бұл соңғы екі жылдағы ең төменгі көрсеткіш болады.
Жұма күні Еуропадағы негізгі TTF газ хабында «келесі күнге жеткізу» шарты бойынша спот бағасы мың текше метріне 530 АҚШ долларына дейін көтерілді. Маусым айындағы орташа баға 532 доллар болған.
Еуропадағы табиғи газ қорының деңгейі әлемдік газ нарығы үшін негізгі индикаторлардың бірі саналады. Еуропалық одақтың жерасты газ қоймаларының жалпы белсенді сыйымдылығы 109 млрд текше метрді құрайды. Қазіргі таңда Еуропа әлемдегі сұйытылған табиғи газдың ең ірі импорттаушысы болып табылады.
Gas Infrastructure Europe (GIE) газды тасымалдау, сақтау және сұйытылған табиғи газ инфрақұрылымы саласында жұмыс істейтін операторларды біріктіреді. Қауымдастықтың статистикалық базасы жерасты газ қоймаларының жұмысын 2011 жылдан, ал СТГ қабылдау және қайта газдандыру терминалдарының қызметін 2012 жылдан бері қамтиды.
Еуропаның газ саласында газ тәулігі Орталық Еуропа уақытымен (CET) таңғы сағат 06:00-де басталады.
