АСТАНА. 11 шілде. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазіргі таңда Қазақстанда 257,5 млрд цифрлық теңге айналымда жүр. Цифрлық ұлттық валюта әзірге пилоттық режимде жұмыс істеп тұр, ал негізгі іске қосылуы2025 жылдың желтоқсан айына жоспарланған, деп хабарлады Үкіметтің баспасөз қызметі.
Хабарламада айтылғандай, цифрлық теңге 10 бағыт бойынша сынақтан өткізілген. Мәселен, цифрлық ҚҚС салықты қайтару мерзімін 75 күннен 5 жұмыс күніне дейін қысқартуға мүмкіндік берген.
«Жол жөндеу жобаларына бөлінген қаражатты қадағалау цифрлық теңге арқылы сынақтан өткізілді. Бұл Павлодар – Атырау және Мұқыр – Құлсары бағыттарындағы жұмыстарда қолданылды. Сондай-ақ, цифрлық теңге Ұлттық қор қаржысы есебінен жүзеге асырылып жатқан Достық – Мойынты теміржолы мен Талдықорған – Үшарал газ құбыры құрылысы секілді іріжобаларда мақсатты жұмсалуын бақылауға бағытталған», – делінген хабарламада.
Болашақта цифрлық теңге Бейнеу – Бозой – Шымкент магистралды газ құбыры, газ өңдеу зауыты мен Бақты – Аягөз теміржол желісі секілді маңызды жобаларда пайдаланылатын болады.
Сондай-ақ, цифрлық теңге жылжымайтын мүлік пен көлік саудасында, мектептегі тегін тамақ ұйымдастыруда, қымбат жабдықтар сатып алуда, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешенде мемлекеттік несие құралы ретінде қолданылуы мүмкін.
«Цифрлық теңге бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын толық ашық әрі жүйелі бақылауға жол ашады. Ақша қозғалысын белгілеу жүйесін тиімді кеңейту үшін мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін цифрлық теңге платформасына дер кезінде интеграциялау қажет. Сонымен қатар, тиісті нормативтік-құқықтық база да әзірленуі тиіс. Боялған ақша (тегін бақылау) механизмін сапалы әрі толық ауқымда енгізу қажет. Ұлттық қор мен бюджет есебінен қаржыландырылатын кемінде 100 ірі жобаны цифрлық теңге форматында іске қосуды тапсырамын», – деді Премьер-Министр Олжас Бектенов.
Цифрлық теңге – бұл Қазақстанда Ұлттық банк шығаратын жаңа ақша формасы. Ол қолма-қол немесе қолма-қолсыз ақшаны алмастыру мақсатында емес, олармен қатар қолданылу үшін енгізіледі. Бұл бастама Ұлттық төлем жүйесін дамытып, қолма-қол есеп айырысудан тәуелділікті азайтуға мүмкіндік береді.
Айта кетейік, 2021 жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық теңгені енгізу мүмкіндігін қарастыруды тапсырған болатын. Бұл валюта елдің болашақ қаржы жүйесінің негізгі элементіне айналуы мүмкін. Жоба үш кезеңде жүзеге асырылады, толық іске қосылуы – 2025 жылдың соңына дейін жоспарланған.
Ұлттық банк цифрлық теңге жобасын 2023 жылдың қарашасында іске қосты. Бірінші кезеңде цифрлық шоттар арасындағы төлемдер мен аударымдар банктердің клиенттеріне қолжетімді болды. Сонымен қатар, мектеп оқушыларына тегін тамақ беруге арналған «цифрлық ваучер» пилоттық жобасы іске асырылды.
11 шілдедегі ресми валюта бағамы – 1 АҚШ доллары 518,34 теңгеге тең.
