АСТАНА. 26 қыркүйек. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстанда алғашқы атом электр станциясын (АЭС) салу жөніндегі келіссөздер барысында жауапты ведомстволар ең алдымен еліміздің ұлттық мүдделерін басшылыққа алуы тиіс. Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ғылым және технология жөніндегі ұлттық кеңестің отырысында айтты.
«Аталған компаниямен («Росатом» – ИФ-Қ) жүргізілетін келіссөздерде уәкілетті агенттік пен үкімет еліміздің мүдделерінен шығуы қажет. Қол қойылатын кез келген келісім әділетті, теңгерімді және тиімді болуы керек. Табиғи байлығымызды, соның ішінде уран қорын, бей-берекет және тиімсіз пайдалануға жол беруге болмайды», – деді Президент.
Мемлекет басшысы тек бір ғана АЭС салумен шектелмей, қосымша екі станцияны салу мәселесін алдын ала жоспарлауға шақырды.
«Бұл мәселе Қытай Халық Республикасының Төрағасымен кездесу барысында да талқыланып, бейбіт атом саласындағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейту жөнінде келісімге қол жеткізілді», – деп толықтырды Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент Қазақстанның атом энергетикасын дамыту үшін қажетті сирек металдарға бай екенін және уран өндіруде әлемдік көшбасшылардың қатарында екенін атап өтті.
«Қазақстан жер қойнауында әлемдік уран қорының 40%-ы шоғырланған. Бұл артықшылықты тиімді пайдалану қажет. Атом электр станциясының құрылысы уранның ел экономикасындағы рөлін түбегейлі өзгертеді. Бұған дейін бұл байлығымыз тек экспортқа бағытталса, енді ішкі сұранысты да қамтамасыз ететін болады. Бұл өзгерістерге қазірден бастап дайындалу керек. Терең сараптама жүргізіп, отандық ғалымдар осыны ескеруі тиіс», – деді Мемлекет басшысы.
Президент айтқандай, Қазақстанда ядролық кластер аясында үш АЭС салу жоспарланып отыр. Оның алғашқысы Балқаш көлінің маңында салынады. «Росатом» компаниясының мамандары 2025 жылғы 8 тамызда Алматы облысы Үлкен ауылы маңындағы болашақ құрылыс алаңында алғашқы барлау ұңғымасын бұрғылау және топырақ үлгілерін алу жұмыстарын бастаған.
Үкіметтің мәлімдеуінше, екінші және үшінші станцияларды Қытайдың China National Nuclear Corporation (CNNC) компаниясы сала алады.
