Tengenomika хабарлайды: «Базалық мөлшерлеме 17,0%: реттеуші жеңілдік жасағанымен, қатаң саясатты толық босатқан жоқ. Мұндай шешім инфляциялық ахуалдың жақсаруы мен болжамдардың төмендеуі аясында қабылданды. Бірақ маңызды ескерту бар: алдағы қадамдар нақты деректер мен ішкі сұраныстың деңгейіне байланысты болмақ. Шешім қабылдауға негізгі себеп — инфляцияның баяулауы. Мамыр айының қорытындысы бойынша жылдық инфляция 10,4%-ға дейін төмендеді (өткен жылдың қыркүйегіндегі 12,9% ең жоғары көрсеткіштен 2,5 пайыздық тармаққа азайған). Ал мамырдағы айлық инфляция 0,7%-ды құрады (сәуірде 0,8% болған). Құрамдас бөліктер бойынша: азық-түлік инфляциясы 10,7%-ға дейін төмендеді; азық-түлік емес тауарлар инфляциясы 11,7% деңгейінде сақталды; қызмет көрсету инфляциясы 8,7%-ға баяулады. Ұлттық банктің түсіндіруінше, бұл тұтыну нарығындағы сұраныстың тұрақталғанын көрсетеді (бұған тұтынушылық несиелендіру қарқынының бәсеңдеуі де әсер еткен). Ал айырбас бағамының нығаюы тауар бағасының өсуін ішінара тежеді. Ұлттық банк инфляцияның жақсарғанын көріп, мөлшерлемені бірден 100 базалық тармаққа төмендетті. Бірақ бұл мөлшерлеме жылдам төмендей береді деген сөз емес: алдағы шешімдер дезинфляцияның қаншалықты орнығатынына, ішкі сұраныс пен квазифискалдық импульстің ауқымына тікелей байланысты болады».
Еуразия24 пікірі:
Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 17%-ға дейін төмендету туралы шешімінен кейін, біз бұл оқиғаға қатысты сарапшылардың пікірін зерттеп көрдік. Себебі 2025 жылдың қазан айынан бастап ақша-несие саясатын жұмсарту қажеттілігі туралы айтпаған адам қалмаған еді. Ендеше, сарапшылар қауымдастығы Ұлттық банктің бұл шешімін неліктен сақтықпен әрі салқын қарсы алды?
1-болжам: Экономистер мөлшерлеменің төмендеуін күткенімен, инфляцияның түпкілікті ауыздықталғанына сенімді болған жоқ. Базалық мөлшерлеме экономика үшін тым жоғары болды: бизнес несиенің қымбаттығына шағымданды, банктер қарыз пайызын жоғары ұстады, ал инвестициялық белсенділік тежелді. Дегенмен, инфляция әлі де қолайлы деңгейге түскен жоқ. Көрсеткіш ең жоғары 13%-дан 10,4%-ға дейін төмендегенімен, Ұлттық банктің мақсатты дәлізінен әлі де жоғары болып отыр.
2-болжам: Мемлекет экономиканы бюджеттен ауқымды қаржыландыруды тоқтатқан жоқ. Демек, белсенді шығындар жалғасып, инфляциялық процестерді қайта қыздыра түспек. Сондықтан Қазақстанда 17%-дық базалық мөлшерлеменің ұзаққа созыларына кепіл жоқ.
3-болжам: Енді ақша сәл де болса арзандап, тұтынушылық несиелендіру қайтадан қарқын алуы мүмкін. Ал бұл өз кезегінде сұраныс пен бағаның өсуіне әкеледі. Бұл фактор да төмендетілген базалық мөлшерлеменің тұрақтылығына күмән келтіреді.
Біздің ойымызша, қазіргі таңда 17%-дық мөлшерлеме — реттеушінің экономиканың жауабын бақылап көру үшін жасаған уақытша әрі сенімсіз қадамы секілді көрінеді.
