Кишинев. 29 шілде. ИНТЕРФАКС – Молдова премьер-министрінің реинтеграция жөніндегі орынбасары Валерий Киверь Приднестровьедегі қазіргі бітімгерлік операцияны азаматтық миссиямен алмастыруды қолдайтынын мәлімдеді.
«Біз бітімгерлік операцияның форматын өзгертіп, елдің реинтеграциясына ықпал ететін азаматтық миссия енгізуді қолдаймыз. Әскери қызметшілер қаруланып, әскери киіммен қатысып отырған қазіргі формат өңірде әлі де қақтығыс бар деген әсер қалдырады. Шын мәнінде, қақтығыс әлдеқашан аяқталған, сондықтан әскери күштердің мұндай қатысуының қажеті жоқ», – деді ол сәрсенбі күні үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында.
Киверь Тирасполь өкілдерін тағы да «1+1» форматындағы келіссөздердің кезекті кезеңін өткізуге шақырды.
Оның айтуынша, Кишинев соңғы уақытта келіссөз өткізуді бірнеше рет ұсынғанымен, барлық ұсынысқа не бас тарту, не нақты емес жауап алған.
«Сондықтан келіссөз жүргізушілердің кезекті кездесуін өткізуді тағы да ұсынамыз», – деді ол.
Вице-премьердің сөзінше, Тирасполь өкілі «ойдан шығарылған себептерді алға тартып», Кишиневке келуден бас тартып отыр.
Ол соңғы рет 2022 жылғы 8 желтоқсанда Кишиневте келіссөз өткенін еске салды. Содан бері «1+1» форматында сегіз кездесу ұйымдастырылып, олардың барлығы Тирасполь немесе Бендер қалаларында өткен.
«Кездесуді Днестрдің сол жағалауындағы кез келген басқа қалада – Рыбницада, Дубоссарыда, Григориопольде, Слободзеяда немесе Каменкада өткізуге дайынбыз. Жауап күтеміз», – деді Киверь.
Ол Кишинев Тирасполь тарапы ұсынатын кез келген мәселені талқылауға әзір екенін жеткізді.
«Біз Конвергенция қорын құруды, адам құқықтарының сақталуын және фермерлердің мәселелерін талқылауды ұсындық. Енді Тирасполь тарапынан да ашықтық күтеміз», – деп атап өтті вице-премьер.
«5+2» форматындағы келіссөздер тоқтатылғаннан кейін «1+1» форматы Кишинев пен Тирасполь арасындағы диалог жүргізілетін жалғыз алаң болып қалды.
2024 жылы осы форматта үш кездесу, 2025 жылы екі кездесу, ал 2026 жылы ақпан және сәуір айларында тағы екі кездесу өтті.
Бұл кездесулердің барлығы Приднестровье әкімшілігі бақылауындағы аумақта – ЕҚЫҰ миссиясының Тирасполь мен Бендердегі кеңселерінде ұйымдастырылды. Бұған 2024 жылдың ортасынан бері Тирасполь өкілі Виталий Игнатьевтің Кишиневке барудан бас тартуы себеп болған.
Игнатьев Молдова парламенті қабылдаған «сепаратизм туралы» заңнан кейін Кишиневке барған жағдайда қамауға алынуы мүмкін деп қауіптенетінін мәлімдеген.
Сонымен бірге Молдова үкіметі жанындағы Реинтеграция бюросымен келісім бойынша Игнатьев Кишинев әуежайы арқылы Мәскеуге тұрақты түрде ұшып келеді. Оның соңғы сапары биыл мамыр айында болған.
«1+1» форматындағы келіссөздерді өткізу тәртібіне сәйкес, кездесулер кезекпен Кишинев пен Тираспольде ұйымдастырылуы тиіс.
