Материалы
Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды
17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.
Су саласындағы жоспардың артығымен орындалуы: ресми деректерге талдау
13 қаңтарда Үкімет отырысында Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов 2025 жылға арналған сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту жөніндегі жоспардың артығымен орындалғанын мәлімдеді. Бұл ақпарат, Қазақстанда сумен жабдықтау деңгейі әлі де 100 пайызға жетпегенін ескерсек, көңіл қуантады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректеріне сәйкес, қазіргі таңда қалаларда орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейі 99,3 пайызды, ал ауылдық елді мекендерде 97,5 пайызды құрайды. Осыған байланысты бюджет қаражаты есебінен нақты қандай нысандардың және қай өңірлерде салынғанын егжей-тегжейлі анықтап көрмекпіз.
Денсаулық сақтау министрлігі есірткіге қарсы күрес нәтижелеріне оң баға берді
Қазақстан 2023–2025 жылдарға арналған, құны 53,1 млрд теңгені құрайтын кешенді есірткіге қарсы жоспарды іске асыруды аяқтады. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде (ОКҚ) өткен дөңгелек үстелде Денсаулық сақтау министрлігінің медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру департаментінің директоры Гүлнара Сарсенбаева есеп берді. Медициналық ведомствоның негізгі ұстанымы мынадай: «синтетикалық есірткіні тұтынуға байланысты диагноздармен алғаш рет динамикалық бақылауға алынған адамдар саны жоспарланған 10% орнына 20%-ға өсті, бұл наркологиялық көмектің анықталуы мен қолжетімділігінің артқанын көрсетеді».
ҮЕҰ-ға бөлінетін мемлекеттік қаржы: тиімділік мәселесі
Қазақстан әлеуметтік даму институты үкіметтік емес ұйымдардың әлеуметтік жобаларының нәтижелілігіне арналған әлеуетті зерттеу жүргізді. Тек қана мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылатын бұл жобалар бюджет тәртібі мен қаржылық тәртіпке сәйкес жоғары нәтижелілік көрсетуі тиіс. Дегенмен аймақтардағы үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, мемлекеттік тапсырыс пен гранттар аясында жұмыс істеуде әлі де көптеген «күлдіретін» – яғни заңсыз немесе есебі дұрыс жүргізілмейтін — күмәнді схемалар кездеседі.
Киберқауіпсіздік саласындағы олқылықтар: жауапкершілік кімге жүктеледі?
6 қаңтар күні Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев «мемлекеттік органдар мен ұйымдар ақпараттық қауіпсіздікке қатысты заңда белгіленген талаптарды жиі бұзады» деп мәлімдеді. Бұған дейін ол мемлекеттік ақпараттық жүйелерде деректердің таралуы тіркелмегенін, ал жеке деректердің жаппай таралуы жекеменшік ақпараттық жүйелердің қызметіне байланысты екенін атап өткен еді. Алайда бар болғаны екі апта бұрын, Мәжіліс депутаттарының сауалына жауап бере отырып, Жаслан Мәдиев мемлекет цифрлық ресурстарды заңнамалық және техникалық тұрғыда бақылауда ұстап отырғанын айтқан болатын.