Еділ Мамытбеков

Материалы

Спорт – экономикалық дамудың маңызды факторы

Қазіргі заманғы спорт әлдеқашан жарыс пен дене шынықтыру шеңберінен шығып кетті. Бүгінде ол өндіріс, қызмет көрсету, медиа, технология, туризм және түрлі іс-шараларды қамтитын құрылымданған экономикалық салаға айналды. World Economic Forum деректеріне сәйкес, жаһандық спорт экономикасының жылдық табысы қазірдің өзінде шамамен 2,3 трлн АҚШ долларына жетіп, тұрақты түрде өсіп келеді. Болжам бойынша, 2030 жылға қарай бұл көрсеткіш жылына 3,7 трлн АҚШ долларына дейін ұлғаяды. Қазіргі таңда бұл индустрия тек тұтынушылық сұранысты көрсетіп қана қоймай, сонымен қатар жаңа жұмыс орындарын қалыптастырып, инвестициялық активтерді, мәдени капиталды және қоғамның әлеуметтік тұрақтылығын нығайтуға ықпал етеді.

Еще от автора

Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі

Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.

«Қағаз жүзіндегі реформалар» және тоқырау қаупі: Қазақстанның институционалдық дағдарысы

Бүгінгі таңда ғылыми-сарапшылық қоғамдастық тек ресми мемлекеттік институттарға сенім арту қажетті экономикалық өсімге алып келмейді деген пікірді ұстанады. Іс жүзінде заманауи экономиканың дамуы ресурстар көлемімен немесе инвестициялық қамтылу деңгейімен ғана емес, сонымен қатар институттардың сапасымен және мемлекеттік басқарудағы бейресми құралдармен де айқындалады. Расында, дәстүрлі институционализммен салыстырғанда, ұзақ мерзімді тұрақты өсімнің негізгі факторы ретінде үш элементтің үйлесімді байланысы алдыңғы қатарға шығуда.

Спорт – экономикалық дамудың маңызды факторы. 3-бөлім

Осылайша, әлемдік тәжірибе мемлекеттің, бизнестің және қоғамның мүдделерін ұштастыру мен іс-қимылдарын үйлестіру қағидаттарына негізделген. Бұл Дене шынықтыру және спорт (ДШС) жүйесін дамытуға, сондай-ақ халықты жаппай сауықтыру спортымен барынша қамтуға бағытталған ойластырылған мемлекеттік тәсілдің айқын дәлелі болып табылады. Мәселен, ЭЫДҰ елдерінде халықтың 50 - 60 пайызы дене белсенділігімен тұрақты түрде айналысады, ал ТМД елдерінде спортпен жүйелі түрде шұғылданушылардың үлесі тіпті 30 пайызға да жетпейді. Бүгінгі күні дене шынықтыру мен спорттың адам капиталының сапасын арттырудағы негізгі факторлар екендігі күмән тудырмайды.

Спорт – экономикалық дамудың маңызды факторы. 2-бөлім

Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, спортты тиімді дамыту коммерциялық индустрия (кәсіби лигалар, медиақұқықтар, демеушілік) мен қоғамдық бастамалардың (бұқаралық спорт, мемлекеттік бағдарламалар, қызығушылықтар бойынша клубтар) өзара үйлесіміне негізделеді. Бұл элиталық спорттың қаржылық тұрақтылығын да, спорттың қолжетімділігі арқылы ұлт саулығын да қамтамасыз етеді, сондай-ақ әлеуметтік бірігу мен инвестициялық тартымдылықты қалыптастырады. В. Ледневтің пайымдауынша, қазіргі заманғы әлемдік спорт пирамидасы көптеген спорттық «архитекторлар мен конструкторлардың» күшімен құрылған.