Мансұр Жетігенов

Материалы

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 3-бөлім

Әлемнің түрлі елдерінде жеке тұлғалардың алтын өндіруіне қатысты заңнама әрқалай. Қазақстан үшін ең қолайлы үлгі – қолданыстағы ұлттық нормаларды Аустралия штаттарында жұмыс істеп тұрған тәжірибемен және Ресейде пилоттық режимде іске қосылуы жоспарланған модельмен ұштастыру болмақ. Алтын өндіру мәселелеріне арналған алдыңғы материалдарымызда Қазақстандағы жеке тұлғалардың бұл саладағы қызметін реттеудің құқықтық және іс жүзіндегі проблемаларын қозғаған едік. Енді ұсыныстарымызды ортаға салатын уақыт келді.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 2-бөлім

Айта кетейік, 2011 жылдан бастап Ұлттық банк Қазақстанда өндірілген алтынды сатып алу ісінде іс жүзінде монополистке айналды. Алайда қаржы институтының басым назары аффинаждалған және аллокирленген алтынға бағытталған. Осыған байланысты өңделмеген алтынмен жұмыс істейтін старательдер мемлекеттік банктің мүддесіне жатпайды. Елімізде алтын ұнтағы мен самородктарды сатып алуға құқылы қаржы ұйымдары бар. Ресми есепке сәйкес, олардың саны 11 болса да, бұл жөнінде ашық ақпарат аз. Түсінікті жайт, қаржы және әсіресе алтын сынды активтер«тыныштықты» қалайды. Бірақ мұндай жабықтық жиі жағдайда көмескіжәне мүдделі схемалармен ұштасады.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 1-бөлім

Жалпы, әркім өз мүддесін ойлайды. Заң шығарушылар мен мемлекеттік органдар экология мен жер иелеріне келетін зиянды азайтуға бағытталған тәртіп орнатқан. Ұлттық банк алтын құм мен самородоктармен жұмыс істеуге құлықсыз, өйткені бұл қосымша инфрақұрылым мен техникалық шығындарды талап етеді. Аффинаж зауыттары құқық қорғау органдарымен байланысты мәселелерден аулақ болғысы келеді. Ал заңға бағынатын қарапайым старательдер назардан тыс қалып отыр. Осы себепті олардың көбі, еріксіз болса да, көлеңкелі нарыққа жол тартады.

Старовойттың өлімі: Кремльдің үнсіз ескертуі ме?

Ресейдің федералдық мемлекеттік қызметіндегі ең жоғары шен – 1-дәрежелі мемлекеттік кеңесшісі (федералдық мемлекеттік қызметтің ең жоғары шен дәрежесі)  Роман Старовойттың қазасы «өз-өзіне қол жұмсау» ретінде тіркелгенімен, бұл оқиға елдің басқару мәдениетінде Византиялық дәстүрлердің әлі де терең тамыр жайғанын көрсетті. Бұл жағдайдан өтірік ақпарат, құжаттарды қолдан жасау және жемқорлықтың түбі Старовойттың өліміндей аяқталуы мүмкін екенін көруге болады. Енді облыс басшылары мен министрлер өз әрекеттерін бағамдап, сол өлшеммен салыстыруға мәжбүр: олардың қателіктері қаншалықты өлімге апаратын деңгейге жақын?

Қытай: «Ресей жеңілсе – Азияға соғыс келеді»

Қытай Халық Республикасының сыртқы саясат жөніндегі жоғары өкілі Ван И мен Еуропалық одақтың жаңа сыртқы саясат басшысы Кая Калластың келіссөздерінің нақты нәтижелері орта мерзімді кезеңде белгілі болады. Ал әзірге Еуропа элитасы бұл кездесуден алған мәдени шокты «қорытып» жатыр.

Еще от автора

Қазақстан дата-орталықтар жарысына қосылды

 Дата-орталықтар — электр энергиясы мен суды тұтыну көлемі тұтас бір қаламен салыстыруға келетін ірі өнеркәсіптік нысандар. Қазақстанда электр энергиясы да, су да тапшы. Соған қарамастан, еліміз Екібастұз маңында «дата-орталықтар алқабын» салуға кірісті. Өйткені бүгінгі әлемнің талабы басқа: жасанды интеллектінің лайықты инфрақұрылымы болмаса, мемлекеттің саяси элитасы әлемдік деңгейде шешім қабылдайтын алпауыттармен терезесі тең бола алмайды. Жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу орталығын көз алдымызға алып серверлік кешен ретінде елестетуге болады.

Қазақстанда билікте қалудың құны қандай?

Саяси көшбасшы үшін билікті сақтап қалу – саяси, экономикалық және әлеуметтік факторлар тоғысқан күрделі міндет. Биліктің тұрақтылығы президентті қолдайтын топтың қаншалықты ауқымды болуына тікелей байланысты. Қолдауға қоғамның қалың тобы қажет болса, билік инфрақұрылымды дамытуға, халық игілігіне арналған жобаларға қаржы бөлуге мүдделі болады. Ал саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін ықпалды бірнеше жүз шенеунік пен кәсіпкердің қолдауы жеткілікті болса, олардың әрқайсысына жеке артықшылықтар мен жеңілдіктер беру арқылы мәселені шешуге болады.

Трамп Иранмен соғыста жеңілгенін ресми түрде мойындай алмайды

АҚШ Ормуз бұғазындағы бақылаудан айырылып қалса, 1945 жылдан бері қалыптасқан әлемдік тәртіпті басқарып отырмыз деп мәлімдеуі қиын. Теориялық тұрғыда жеңілгенін мойындап, Монро доктринасына сәйкес Батыс жартышарына шегінуі мүмкін. Бірақ мұндай жағдайда мұнай саудасымен тығыз байланысты доллардың тағдыры не болмақ? Вашингтон әлемдік теңіз жолдарының қауіпсіздігі мен еркін қозғалысына кепілдік бере алмаса, долларға деген сұраныс та бұрынғыдай бола ма? Дональд Трампты АҚШ-тың билеуші элитасы елдің шектен тыс ұлғайған мемлекеттік қарыз мәселесін шешу үшін билікке әкелді. Ал АҚШ-тың сыртқы әлемге бергенінен жыл сайын шамамен 7% артық тұтынуына мүмкіндік беріп отырған экономикалық модельді бұзу оның алдына қойылған міндет емес.

Трамп атындағы Солтүстік теңіз жолы

Посткеңестік кезеңде Ресейге Солтүстік теңіз жолының инфрақұрылымын дамыту үшін қаржы үнемі жетіспей келеді. Солтүстік теңіз жолының стратегиялық маңызына қарамастан, оның инфрақұрылымын дамытуға бөлінген қаражаттың мақсатсыз жұмсалу мәселесі әлі де өзекті болып отыр. Алайда қолдау күтпеген жерден келді. Дональд Трамптың Иранмен соғыс бастауы және Оңтүстік Қытай теңізіндегі шиеленістің күшеюіне түрткі болуы Бейжіңнің Солтүстік теңіз жолына деген қызығушылығын арттырды. Нәтижесінде Sea Legend Shipping компаниясы осы бағыт бойынша апта сайын тұрақты контейнерлік рейс жүргізуді қолға алды. Бұл енді жекелеген сынақ сапарлары емес, ауқымды әрі тұрақты логистикалық тасымал деңгейіне көшуді білдіреді.