Мансұр Жетігенов

Материалы

Бай болмасақ та, барымызды ұрлап кетті

Қазақстандықтар банк қосымшасын пайдаланғаны үшін ақы төлеугемәжбүр болады. 2025 жылдың көктемінен бастап Қазақстанның банк секторында айтарлықтай өзгеріс орын алды. Енді қаржы ұйымдары SmartBridge платформасы арқылы мемлекеттік қызметтерді ұсыну үшін квазимемлекеттік «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-мен (ҰАТ) ақылы келісімшарт жасауға міндеттеледі.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 3-бөлім

Әлемнің түрлі елдерінде жеке тұлғалардың алтын өндіруіне қатысты заңнама әрқалай. Қазақстан үшін ең қолайлы үлгі – қолданыстағы ұлттық нормаларды Аустралия штаттарында жұмыс істеп тұрған тәжірибемен және Ресейде пилоттық режимде іске қосылуы жоспарланған модельмен ұштастыру болмақ. Алтын өндіру мәселелеріне арналған алдыңғы материалдарымызда Қазақстандағы жеке тұлғалардың бұл саладағы қызметін реттеудің құқықтық және іс жүзіндегі проблемаларын қозғаған едік. Енді ұсыныстарымызды ортаға салатын уақыт келді.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 2-бөлім

Айта кетейік, 2011 жылдан бастап Ұлттық банк Қазақстанда өндірілген алтынды сатып алу ісінде іс жүзінде монополистке айналды. Алайда қаржы институтының басым назары аффинаждалған және аллокирленген алтынға бағытталған. Осыған байланысты өңделмеген алтынмен жұмыс істейтін старательдер мемлекеттік банктің мүддесіне жатпайды. Елімізде алтын ұнтағы мен самородктарды сатып алуға құқылы қаржы ұйымдары бар. Ресми есепке сәйкес, олардың саны 11 болса да, бұл жөнінде ашық ақпарат аз. Түсінікті жайт, қаржы және әсіресе алтын сынды активтер«тыныштықты» қалайды. Бірақ мұндай жабықтық жиі жағдайда көмескіжәне мүдделі схемалармен ұштасады.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 1-бөлім

Жалпы, әркім өз мүддесін ойлайды. Заң шығарушылар мен мемлекеттік органдар экология мен жер иелеріне келетін зиянды азайтуға бағытталған тәртіп орнатқан. Ұлттық банк алтын құм мен самородоктармен жұмыс істеуге құлықсыз, өйткені бұл қосымша инфрақұрылым мен техникалық шығындарды талап етеді. Аффинаж зауыттары құқық қорғау органдарымен байланысты мәселелерден аулақ болғысы келеді. Ал заңға бағынатын қарапайым старательдер назардан тыс қалып отыр. Осы себепті олардың көбі, еріксіз болса да, көлеңкелі нарыққа жол тартады.

Старовойттың өлімі: Кремльдің үнсіз ескертуі ме?

Ресейдің федералдық мемлекеттік қызметіндегі ең жоғары шен – 1-дәрежелі мемлекеттік кеңесшісі (федералдық мемлекеттік қызметтің ең жоғары шен дәрежесі)  Роман Старовойттың қазасы «өз-өзіне қол жұмсау» ретінде тіркелгенімен, бұл оқиға елдің басқару мәдениетінде Византиялық дәстүрлердің әлі де терең тамыр жайғанын көрсетті. Бұл жағдайдан өтірік ақпарат, құжаттарды қолдан жасау және жемқорлықтың түбі Старовойттың өліміндей аяқталуы мүмкін екенін көруге болады. Енді облыс басшылары мен министрлер өз әрекеттерін бағамдап, сол өлшеммен салыстыруға мәжбүр: олардың қателіктері қаншалықты өлімге апаратын деңгейге жақын?

Еще от автора

ПМЭФ-2026 форумында «Анкоридж рухы» сейілді

Санкт-Петербургте «Анкоридж рухын» Украина Қарулы күштерінің Эстония әуе кеңістігі арқылы жасалған жаппай дрон шабуылы аясында шығарып салды. Бұл белгілі бір деңгейде символдық сипат алды. Владимир Путин мен Дональд Трамптың Аляскадағы кездесуінің қорытындысы бойынша Ақ үй стратегиялық уақыт ұтып алса, Кремль саяси тәжірибе жинақтады. Мәскеу тарапы америкалық серіктестермен келісім жасасудың тиімсіздігін алдын ала пайымдауы тиіс еді, алайда бұған дейінгі «Минск-1», «Минск-2» және Стамбул келіссөздеріндегі еуропалық тараптың әрекеттері сияқты, бұл жолы да нақты деректер қорын жинауды жөн көрді.

Алтын – соңғы онжылдықтағы ең тиімді актив

Нақты алтын банк жүйесінің тұрақтылығына, мемлекеттік қарыз көлеміне немесе реттеуші органның іс-әрекеттеріне тәуелді емес. Геосаяси құбылмалылық кезеңінде бағалы металдың дәл осы қасиеті оны консервативті инвестициялар санатынан шығарып, инвесторлар қызығушылығының алдыңғы шебіне шығарды. Он жыл ішінде алтын ұзақ мерзімді инвестициялар үшін ең тиімді актив ретінде танылды. Жаһандық ауқымдағы жағымсыз жаңалықтар алтын нарығына оң әсер ететіндіктен, аталған бағалы металдың позициясы одан әрі нығая түсуде. Әлемдік қаржы жүйесінің осал белгілері анық байқалмаған кезеңде инвесторлар жоғары технологиялық компаниялардың акцияларына, АҚШ-тың мемлекеттік қарыз облигацияларына және жоғары кірісті құралдарға басымдық берді.

ЕАЭО-дағы интеграциялық байланыстар әлсіреуде

Өз-өзін алдау көбіне сыртқы алдаудан да қауіптірек келеді. 2026 жылдың мамыр айындағы көрсеткіштер ЕАЭО аясындағы бірыңғай кедендік және бірыңғай экономикалық кеңістіктің толыққанды жұмыс істеуін тоқтатқанын айғақтайды. Шектеулер бойынша біржақты шаралар қолдану, жалпы режимнен алып тастау мен утилизациялық алымның жұмыс істеу ерекшеліктері іс жүзінде бастапқы идеяның тамырына балта шапты. Ал бұл идея, соның ішінде кооперациялық байланыстардың көмегімен, күрделі әрі ауқымды жобаларды ақтай алатын нарық құруды көздеген болатын.

Нарендра Моди Үндістан халқын алтын сатып алуда ұстамдыққа шақырды

Үндістан Премьер-министрі өткір энергетикалық дағдарыс жағдайында елдегі жанармайды үнемдеуге мүмкіндік беретіндей әрекет етуді сұрағанда, ешқандай сұрақ туындамайтыны анық. Бірақ дәл осы тұлға халықты алтын сатып алмауға шақырған кезде, еріксіз күмән ұялайды. Нарендра Модиді үндістердің жеке қаржылық әл-ауқаты емес, рупия бағамына, елдің валюталық резервтері мен бүкіл қаржы жүйесіне түсетін қысым көбірек алаңдататыны айдан анық. Дегенмен, қазіргідей құбылмалы кезеңде халықтың Үкімет басшысының кеңесіне құлақ асады деу қиын.