Сарапшы Олжас Байдильдинов пікір білдіреді: «ЛУКОЙЛ-ға қарсы бағытталған қатаң санкциялар өнімді бөлу жөніндегі келісімдер жүйесіндегі күш тепе-теңдігін өзгертуі мүмкін». Құрметті конспирологиялық теорияларға қызығушылық танытатын оқырмандар, қайырлы күн (егер сіз де мұндай жорамалдарға бейім болсаңыз, мені түсінесіз). ЛУКОЙЛ компаниясына қарсы жарияланған әрі жариялануы ықтимал санкциялар төңірегіндегі дүрбелең саябырсығандай. Сондықтан бұл жағдайды байыппен саралап көрейік.ЛУКОЙЛ активтерін сату мәселесі – біржақты үдеріс емес. Бұл мәмілелерге АҚШ Қаржы министрлігіне қарасты Шетелдік активтерді бақылау басқармасы (OFAC) және түрлі мемлекеттердің құзырлы органдары келісім беруі тиіс. Бұдан бөлек, ішкі корпоративтік рәсімдер де бар. Сондықтан бұл үдеріс жарты жылға, бір жылға, тіпті екі жылға дейін созылып кетуі ықтимал.Айта кету керек, тіпті шамалы маңызы бар серіктестіктің (ЖШС) өзінде де құрылтай шарты болады. Ол құжатта капиталдан шығу талаптары мен үлесті сатып алудағы артықшылық құқығы нақты жазылады. Осыған байланысты менің «конспирологиялық теориям» мынадай: санкциялық қысым арқылы активтердің нарықтық құнын төмендетіп, америкалық және еуропалық компанияларға Теңіз және Қарашығанақ жобаларындағы тартымды үлестерді сатып алуға жол ашу көзделіп отыр. Бұл логика Каспий Құбыр Консорциумына (КҚК) да қатысты болуы мүмкін, өйткені аталған құрылым тұрақты түрде жоғары көлемде дивиденд төлеп келеді. Сондай-ақ КҚК-ға қарсы жасалған физикалық сипаттағы шабуылдар осындай қысым тетігінің бір көрінісі болуы мүмкін емес пе?.. Егер бұл консорциумда тек америкалық және еуропалық мұнай компаниялары ғана қатысып, Ресей мен Қазақстан үлесі болмаса, мұндай шабуылдар орын алар ма еді?
Евразия24 пікірі:
Олжас Байділдинов бұл болжамын ЛУКОЙЛ-дың шетелдік активтерін Gunvor компаниясы сатып алмақ болғаны, бірақ АҚШ тарапынан бұл мәміле бұғатталғаны жайлы ақпарат тарағанға дейін жариялаған болатын. АҚШ бұл келісімді мақұлдаудан бас тартқаннан кейін, сарапшы өзінің Telegram-арнасында былай деп жазды : Айтқаным расталды: жағдай дәл болжағанымдай дамып келеді. Нәтижесінде Gunvor ЛУКОЙЛ-дың шетелдік активтерін сатып алғысы-ақ келер еді, бірақ АҚШ бұл мәмілеге рұқсат бермегендіктен, ол жүзеге аспайды. Меніңше, түптеп келгенде, Теңіз бен Қарашығанақтағы (мүмкін, КҚК-дегі де) ЛУКОЙЛ үлестері айтарлықтай жеңілдікпен америкалық немесе еуропалық компаниялардың меншігіне өтуі ықтимал. Бәлкім, Қазақстан да белгілі бір пайыздық үлесті саудалап алуға мүмкіндік табар». Алайда, Өнімді бөлу туралы келісімдер (ӨБК) шарттарына түзетулер енгізу мәселесі айналасында қандай қызу пікірталастар жүріп жатқанын ескерсек, мұндай сценарийдің жүзеге асу ықтималдығы өте төмен, тіпті жоқтың қасы деуге болады. Осы аралықта Вашингтонда өткен «Орталық Азия + АҚШ» саммитінің алаңдарынан бірінен соң бірі жаңалықтар келіп жатты. Онда АҚШ экс-президенті Дональд Трамп Орталық Азия өңірімен өзара тиімді (алайда оның нақты тиімділігіне күмән бар) ынтымақтастықты жоғары бағалайтынын бірнеше мәрте атап өтті. Алайда дипломатияның табиғаты – осындай: ресми іс-шара кезінде жылы лебіздер мен мақтаулар айтылса, күнделікті жұмыс барысында қосымша кедендік баждар енгізіп, энергетика секторындағы күштер теңгерімін де өзгертуден тартынбауы мүмкін.
