ҚазТАГ хабарлауынша, Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы Азамат Әмрин Құрылтайдағы «Әділет» және «Ауыл» партиялары депутаттарының сауалына берген жауабында 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған қаржылық лизинг шарттарына ғана қосылған құн салығының 12% мөлшерлемесін сақтап қалуға негіз жоқ екенін мәлімдеді.
Ол жаңа Салық кодексіне сәйкес 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ҚҚС-тың базалық мөлшерлемесі бұрынғы 12%-дан 16%-ға көтерілгенін еске салды.
«Бұл өзгеріс салық реформасы аясында барлығына бірдей енгізілді және салық төлеушінің қай салада жұмыс істейтініне қарамастан, салық салынатын барлық айналымға қолданылады. ҚҚС мөлшерлемесі шарттың жасалған күніне емес, салық салынатын айналымның қай күні жүзеге асқанына қарай белгіленеді. Қаржылық лизинг шарттары бойынша мерзімді төлемдерге қатысты айналым күні сол төлемді алу мерзімі келген күн болып есептеледі. Сондықтан 2026 жылғы 1 қаңтардан кейін төленуге тиіс лизинг төлемдеріне 16% ҚҚС салынады. Бұл талап жаңа Салық кодексі күшіне енгенге дейін жасалған шарттарға да қолданылады», – деп Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы түсіндірді.
Еуразия24 пікірі:
Азамат Әмрин ҚҚС мөлшерлемесінің өзгеруі лизинг төлеміне қаншалықты әсер ететінін 100 мың теңге мысалында түсіндіреді.
«Мәселен, салық салынатын құн 100 мың теңге болса, бұрын ҚҚС-ты қосқандағы сома 112 мың теңге еді. Ал 16 пайыздық мөлшерлемемен есептегенде 116 мың теңге болады. Яғни қосымша ҚҚС сомасы 4 мың теңгені құрайды. Бұрынғы мөлшерлемемен есептелген төлеммен салыстырғанда өсім 3,57 пайызға тең. Басқаша айтқанда, қосымша салық міндеттемесі лизингке алынған мүліктің бастапқы толық құнына емес, ҚҚС мөлшерлемесі өзгергеннен кейін төлеу мерзімі келетін төлемдердің салық салынатын бөлігіне ғана қатысты туындайды».
Біздіңше, мәселенің мәні де осында. Есепке небәрі 100 мың теңге алынғандықтан, салық өсімінің салмағы байқалмай тұр. Ал төлем бірнеше миллион теңге болса ше? Ауыл шаруашылығы техникасының қымбаттығын ескерсек, іс жүзінде лизинг төлемдері әлдеқайда жоғары болуы мүмкін. Мұндай жағдайда төленетін сома жүздеген мың теңгеге артады. Үнемі несиеге сүйеніп жұмыс істейтін шаруа үшін бұл қосымша шығынның салмағы айтарлықтай болуы әбден мүмкін.
Пікірімізді Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы Азамат Әмриннің көп нәрсені аңғартатын өз сөзімен аяқтайық.
Сөз соңында Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы Азамат Әмриннің мына мәлімдемесіне назар аударайық.
«2026 жылғы 1 қаңтардан бастап салық салынатын айналымдарға ҚҚС-тың 16 пайыздық мөлшерлемесі қолданылады. Бұл – барлық салық төлеушіге ортақ тәртіп. Лизинг алушылар үшін қосымша салық жүктемесі шарт бойынша әлі төленбеген төлемдердің ҚҚС салынатын бөлігіне ғана қатысты. Сондықтан оның қаншалықты ауыртпалық түсіретінін бағалағанда қолданыстағы салық жеңілдіктері мен агроөнеркәсіп кешеніне мемлекет тарапынан көрсетіліп жатқан ауқымды қолдауды да ескеру қажет.
Жекелеген ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің қосымша қаржылық шығынын азайту үшін келісімшарттың жасалған мерзіміне қарай бөлек салық тәртібін енгізудің қажеті жоқ деп есептейміз. Оның орнына шаруаларға мемлекет тарапынан атаулы қолдау көрсетіп, жеңілдетілген қаржыландыру тетіктерін пайдаланған жөн», – деп түйіндеді Азамат Әмрин.
Ұлттық экономика министрлігінің жауабынан түсінгеніміз, лизинг төлемі көбейіп, шаруаның шығыны артса, мемлекеттен көмек сұрауы керек. Бірақ мәселені мұншалықты күрделендірудің қажеті қанша? Бұрын жасалған келісімшарттар үшін ҚҚС-ты 12 пайыз күйінде қалдырса жеткілікті емес пе? Сонда Ауыл шаруашылығы министрлігіне де қосымша жұмыс жүктелмейді, бюджеттен де артық қаржы жұмсалмайды.
