PRO КАДРЫ KZ Telegram арнасы хабарлайды: Қазақстанның тұрғын үй нарығы күрделі сын-қатерлермен бетпе-бет келіп отыр. Тұрғын үй бағасының үнемі қымбаттауы салдарынан баспана алу қолжетімсіз бола түссе, екінші деңгейлі банктер базалық мөлшерлеменің 18%-ға дейін көтерілуі және қараша айында ипотекалық несиелер бойынша шекті мөлшерлеменің 20%-ға дейін төмендеуі себебінен ипотека беруді уақытша тоқтатты. Мемлекет «Отбасы банк» арқылы ипотекалық бағдарламаларға қосымша қаржы бөлгенімен, сарапшылар мұның тұрғын үйдің қолжетімділігін арттыруға айтарлықтай әсер етпейді деп санайды. Риэлторлар палаталарының өзін-өзі реттейтін қауымдастығының президенті Лариса Степаненко «Власть» басылымына берген сұхбатында былай деді:
«Мемлекеттік бағдарламалар екінші деңгейлі банктердің несиелік көлемін толық алмастыра алмайды және барлық әлеуетті сатып алушыларды қамти алмайды. Себебі бұл бағдарламалардың өз аудиториясы мен іріктеу талаптары өзгеше. “Отбасы банк” нарықтағы соққыны жұмсартқанымен, ипотекалық несиелеудің дағдарысқа дейінгі деңгейін барлық сегментте қалпына келтіре алмайды», — деді.
Евразия24 пікірі:
«Отбасы банк» даму институты мәртебесін иеленгелі бері тұрғын үй нарығының негізгі қатысушысына айналды. Банк бастапқы және қайталама тұрғын үйді ең төмен пайыздық мөлшерлемемен несиелендіріп отыр. Соған қарамастан, оның ипотекалық нарықтағы үлесі соңғы төрт жылда айтарлықтай азайған: 2021 жылы бұл көрсеткіш 66 пайыз болса, 2025 жылы 51 пайызға дейін төмендеген. Яғни нарықтағы қалған жартысына жуығын жеке коммерциялық банктер қамтамасыз етіп келген. Алайда базалық мөлшерлеменің 18 пайызға көтерілуі мен реттеушінің ипотекалық шекті ставканы 20 пайызға дейін төмендетуі банктердің табысын қысқартып, оларды бағдарламаларын уақытша тоқтатуға итермеледі. Қазір Halyk Bank, Nurbank және ForteBank ипотека беруді уақытша доғарған. Банк ЦентрКредит тұрғын үй несиесін жаңа есептеу ережесімен беруді жалғастырып отыр. Ал Freedom Bank бұрынғы шарттармен несие беруді жалғастырып жатқанымен, бұл “Отбасы банктен” қалған 49 пайыздық бос сегментті толтыруға жеткіліксіз. Сарапшылардың пайымынша, жеке банктердің белсенділігінің төмендеуі тұрғын үй нарығындағы бағаның өсу қарқынын бәсеңдетуі мүмкін. Әсіресе 2026 жылдан бастап шаршы метрге қосылған құн салығы енгізілетінін ескерсек, бұл фактор нарықты біршама «салқындатуы» ықтимал. Бірақ қарапайым азамат үшін жағдай оңай емес: өз үйін алғысы келгендер енді қымбат ипотека мен шектеулі ұсыныс арасынан өз мүмкіндігіне.
