Мәскеу. 10 тамыз. INTERFAX – Биыл Түркиядағы су электр станцияларында электр энергиясын өндіру көлемінің жоғары болуы қымбат газ импортына жұмсалатын шығынды азайтуға мүмкіндік беріп отыр. Сонымен қатар маусым айында елдегі ауа райы бірқалыпты болып, температура климаттық нормаға жақындады. Алдыңғы бірнеше жылмен салыстырғанда аптап ыстықтың бәсең болуы ауаны салқындатуға жұмсалатын электр энергиясын тұтынуды төмендетті.
Жыл басынан бері Түркияның су электр станцияларында электр энергиясын өндіру айтарлықтай артты. Соның нәтижесінде энергетика саласында газ бен импорттық көмірге сұраныс бірнеше есе төмендеді. СЭС өндірісінің жоғары көрсеткіштері шілде және тамыз айларында да сақталды. Дегенмен гидроэнергетикадағы өндірістің тарихи ең жоғары көрсеткіші мамырда тіркеліп, кейін біртіндеп төмендей бастады. Бұл үрдіс шілдеде айқын байқалып, тамызда одан әрі күшейді. Түркияның EPIAS ұлттық энергетикалық биржасының деректері газбен жұмыс істейтін электр станциялары мен импорттық көмір пайдаланатын жылу электр орталықтарында өндіріс көлемі біртіндеп қалпына келе бастағанын көрсетеді. Импорттық көмірдің басым бөлігі Ресейден жеткізіледі.
Еуростат мәліметінше, 2026 жылғы маусымда Түркия жалпы көлемі 3,060 млрд текше метр газ импорттады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3%-ға аз. Аталған көрсеткіш 2024 жылғы маусымнан бергі ең төменгі айлық деңгей болды. Ал 2026 жылдың басынан бері газ жеткізу көлемі 4%-ға өсіп, 30,689 млрд текше метрге жетті.
Құбыр арқылы жеткізілетін газ импорты тұрақты деңгейде қалып, маусымда 2,777 млрд текше метрді құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 0,5%-ға ғана төмен. Ал бірінші жартыжылдықта көрсеткіш 2%-ға өсіп, 20,494 млрд текше метрге жетті.
Ресейден «Газпром» арқылы маусым айында 882 млн текше метр газ жеткізілді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9%-ға аз. Жыл басынан бері Ресейден жеткізілген газ көлемі 5%-ға төмендеп, 10,466 млрд текше метрді құрады. Әзербайжаннан маусымда 1,012 млрд текше метр газ импортталды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 1%-ға аз. Жыл басынан бергі жеткізілім 5%-ға төмендеп, 5,506 млрд текше метр болды. Ираннан 883 млн текше метр газ жеткізілді, бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 27%-ға көп. Бірінші жартыжылдық қорытындысы бойынша Ираннан импорт 34%-ға өсіп, 4,536 млрд текше метрге жетті.
Қыс мезгіліндегі рекордтық көрсеткіштерден кейін сұйытылған табиғи газ (СТГ) импорты маусымда маусымдық ең төмен деңгейге түсіп, 282 млн текше метрді немесе 217 мың тоннаны құрады. Түркияның СТГ қабылдау терминалдарының жүктемесі 8% деңгейінде болды. Маусымда СТГ жеткізген жалғыз ел ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жұмыс істейтін Алжир болды. Тоғыз ай бойы үздіксіз жеткізілгеннен кейін АҚШ-тан СТГ импорты алғаш рет тоқтады.
2026 жылғы маусымда Еуропадағы негізгі TTF газ хабында газдың орташа бағасы мың текше метріне 532 АҚШ долларын құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 22%-ға жоғары.
Түркиядағы ең ірі отандық газ өндіру нысаны – Turkish Petroleum Corporation компаниясының теңіздегі «Сакарья» кен орны 30 маусымнан 17 шілдеге дейін жоспарлы техникалық қызмет көрсетуге байланысты толық тоқтатылды.
Түркияның ұлттық BOTAŞ құбыр компаниясының хабарлауынша, «Шах-Дениз» кен орнындағы профилактикалық жұмыстарға байланысты Әзербайжаннан газ жеткізу 6–16 тамыз аралығында тоқтатылады.
