Тег: экономикалық өсім

Бүгінгі таңда ғылыми-сарапшылық қоғамдастық тек ресми мемлекеттік институттарға сенім арту қажетті экономикалық өсімге алып келмейді деген пікірді ұстанады. Іс жүзінде заманауи экономиканың дамуы ресурстар көлемімен немесе инвестициялық қамтылу деңгейімен ғана емес, сонымен қатар институттардың сапасымен және мемлекеттік басқарудағы бейресми құралдармен де айқындалады. Расында, дәстүрлі институционализммен салыстырғанда, ұзақ мерзімді тұрақты өсімнің негізгі факторы ретінде үш элементтің үйлесімді байланысы алдыңғы қатарға шығуда.

Қазақстанның ЖІӨ (сатып алу қабілетінің паритеті бойынша) көрсеткіші арқылы әлемнің үздік 40 экономикасының қатарына енуі – елде елеулі көлемде тауарлар мен қызметтер өндірілетінін және экономиканың шағын ауқымнан шығып, кеңейгенін білдіреді.

Орталық Азиядағы экономикалық өсімнің едәуір бөлігі сапалық емес, сандық сипатқа ие. Мәселен, Қырғызстандағы экономикалық серпіліс көп жағдайда 2022 жылдан кейінгі сауда ағындарының өзгеруі мен тауарлардың реэкспортына байланысты.

Halyk Finance сарапшылары 2026 жылдың алғашқы айындағы экономикалық өсім динамикасына қатысты Үкімет үшін елеулі сын-қатерді көрсететін талдау жариялады. Жыл басы соңғы төрт жылдағы ең әлсіз нәтижемен басталды: қысқа мерзімді экономикалық индикатор жылдық есепте 2,8%-ға төмендеді, ал 2024 жылы ол 9,4% деңгейінде болған. Еске сала кетейік, вице-премьер Серік Жұманғарин 2026 жылы экономиканың шамамен 5,4% өсетінін болжаған еді. Алайда негізгі салалардағы көрсеткіштер теріс динамикаға өткен жағдайда, Үкіметтің экономикалық өсімді жеделдету жоспарын қалай іске асырмақ деген сауал туындайды.

Көрсетілген цифрлар әсерлі болғанымен, «сатып алу-сату» секторының мұндай өсімі импортқа тәуелділікті, өңдеу өнеркәсібінің әлсіздігін және ел ішіндегі қосылған құнның төмендігін айқын көрсететінін ұмытпаған жөн. Сауда артқан сайын тұтыну көлемі де өседі, оның ішінде бөлшек несиелендіру де өз үлесін қосуда.