ҚазТАГ хабарлайды: «UNCITRAL халықаралық төрелік соты Қашаған кен орнын игеруші NCOC консорциумынан 2,3 трлн теңге көлеміндегі экологиялық айыппұлды мәжбүрлеп өндіруге Қазақстанға уақытша тыйым салды. Бұл туралы «Ақ Жайық» басылымы хабарлады. «NCOC және мердігер компаниялар салынған айыппұлмен және оны негіздейтін айыптаулармен келіспейді әрі оларды барлық қолжетімді құқықтық тетіктер арқылы даулауда. Оның ішінде ICSID төрелігімен қатар UNCITRAL төрелігі де бар. Сонымен қатар UNCITRAL аясындағы іс жүргізу барысында төрелік трибунал түпкілікті шешім шыққанға дейін Қазақстан Республикасына аталған айыппұлды мәжбүрлеп өндіріп алуға бағытталған қандай да бір шараларды қабылдауға тыйым салатын қамтамасыз ету туралы ұйғарым шығарды», – деп мәлімдеді консорциум. NCOC халықаралық төрелік қарауы аяқталғанға дейін Қазақстан Үкіметі халықаралық төрелік енгізген уақытша қамтамасыз ету шараларын сақтайды деп үміттенетінін жеткізді.
Еуразия24 пікірі:
Бұған дейін Eurasia24 Әділет вице-министрі Даниель Ваисовқа сілтеме жасай отырып, Қашаған кен орнын игеруші компания 20 шілдеге дейін экологиялық айыппұлды төлемесе, мемлекет атқарушылық іс жүргізуді бастайтынын хабарлаған болатын. «Қашаған акционерлерімен арадағы дау – экологияға қатысты инвестициялық дау. Қазақстанның юрисдикциясында экологиялық заңнаманы бұзғаны үшін айыппұл төлеу жөніндегі сот шешімі заңды күшіне енді. Қазіргі уақытта шетелдік компаниялардың 2,3 трлн теңге төлеу міндеттемесі бар», – деген еді Ваисов. Сол кезде біздің редакция бұл ақпаратқа қалай пікір білдірді? Біз «бұл қаражат 20 шілденің өзінде-ақ мемлекет қазынасына түседі деген сөз емес» деп жазған болатынбыз. Сондай-ақ инвесторлар Қазақстан олардың құқықтарын бұзды деген уәжінен бас тартпаса, айыппұлды мәжбүрлеп өндіріп алу әрекеті халықаралық төреліктің қарауына ұсынылатын мәселелердің біріне айналуы мүмкін екенін де атап өткен едік. Көп ұзамай бұл болжам расталды – ұлттық деңгейдегі мәжбүрлеп өндіріп алу шараларына қатысты халықаралық құқықтық қорғау тетігі іске қосылды. Біздің пайымдауымызша, халықаралық төрелік соттың уақытша тыйым салу туралы ұйғарымы болмағанның өзінде, Қазақстан бұл айыппұлды мәжбүрлеп өндіруге асықпас еді. Өйткені мұнда шетелдік инвесторлармен арадағы дау болғандықтан, мәселе ең алдымен елдің инвестициялық беделіне қатысты. Ал мұндай беделдік тәуекелдердің құны 2,3 трлн теңгеден де жоғары болуы мүмкін.
