КазТАГ хабарлайды: «Қазақстанда жеке қосалқы шаруашылықтарда мал ұстаудың мәні қалмауы мүмкін. Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның (ЖСДП) депутаты Мақсұт Насибулов осындай пікір білдірді.
«Президент 2020 жылдың өзінде жеке қосалқы шаруашылықтарды кооперативтерге біріктіру қажеттігін айтқан болатын. Сонымен қатар оларды жайылымдық жермен қамтамасыз ету мәселесіне ерекше назар аударылды. Алайда содан бері алты жыл өтсе де, мәселе әлі шешілген жоқ. Бүгінде ауыл тұрғындары мал азығын дайындау үшін қосымша шығынға батып, қарыз алуға мәжбүр. Мұндай жағдайда амалсыздан мал басын қысқартуға тура келеді. Осы үрдіс жалғаса берсе, отбасылардың табысы азайып, түптің түбінде мал ұстаудың өзі тиімсіз болып қалады. Соның салдарынан ауыл тұрғындарының көбі кәсібін тоқтатып, мемлекеттен көмек күтуге мәжбүр болатыны анық. Болмаса, қалаға көшуге тура келеді», – деді Насибулов сәрсенбі күні Құрылтай отырысында. (…) «Еуразиялық экономикалық комиссияның (ЕЭК) мәліметінше, 2025 жылы Қазақстандағы жеке қосалқы шаруашылықтарда 909 мың тонна мал және құс еті өндірілген. Бұл елдегі жалпы өндіріс көлемінің шамамен 44%-ын құрайды. Ал сүт өндірісіндегі олардың үлесі бұдан да жоғары».
Еуразия24 пікірі:
Депутат жалпы алғанда орынды ұсыныстар айтып отыр. Атап айтқанда, жайылымдар мен шабындықтарға түгендеу жүргізу, мемлекет меншігіне қайтарылған жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына қосу және жеке қосалқы шаруашылықтардың жағдайын жақсартудың өзге де жолдарын қарастыруды ұсынады.
Алайда шағын шаруашылықтарды өз дербестігінен айырылып қалудан қауіптенетін кооперативтерге біріктірмей-ақ қолдаудың басқа жолы бар. Ол үшін мемлекеттің ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіретін шағын шаруашылықтарға көмек көрсету тәсілін өзгерту қажет.
2017–2021 жылдарға арналған агроөнеркәсіптік кешенді дамыту мемлекеттік бағдарламасының өзінде ісін жаңа бастаған және шағын шаруашылықтардың басты мәселелерінің бірі кепілге қоятын мүліктің жоқтығы немесе жеткіліксіздігі екені нақты көрсетілген. Бұл мәселені шешу үшін қаржыландырудың кепіл мүлкіне тәуелділігін азайтатын несиеге кепілдік беру жүйесін дамыту ұсынылған. Мемлекет 2026 жылға дейін осы бағытта белсенді жұмыс жүргізді. Қазір кепіл мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда «Даму» қоры несие сомасының 85%-ына дейін мемлекеттік кепілдік береді.
Мәселе – бұл тетіктің жеке қосалқы шаруашылықтар үшін қаншалықты қолжетімді әрі жеткілікті екенінде. Сондықтан басымдықтарды қайта қарау да мәселені шешудің бір жолы болуы мүмкін. Яғни шағын шаруашылықтарды міндетті түрде кооперативтерге біріктіріп, ірілендіруге басымдық бермей, олардың мемлекеттік қолдау мен қаржыландыруға қол жеткізу мүмкіндігін кеңейткен жөн.
